قسمت سوم
سازگاري كنترل كننده و نوع ديسك
برخي از كاربران پس از مشاهده افت سرعت سيستم به اميد بهبود وضعيت كامپيوتر خود اقدام به تغيير هارد ديسك مي نمايند ، ولي ممكن است در عمل چنين اتفاقي نيافتد و تلاش آنان تاثير چنداني بر روي بهبود كارآئي سيستم نداشته باشد . اين موضوع مي تواند دلايل متعددي داشته باشد . عدم حمايت مادربرد از تمامي پتانسيل هاي هارد ديسك جديد ، يكي از متداولترين دلايل در اين زمينه مي باشد. بديهي است در چنين مواردي با هارد ديسك جديد همانند هارد ديسك هاي قديمي برخورد خواهد شد . بنابراين لازم است در زمان نصب تجهيزات جديد سخت افزاري نظير هارد ديسك ، دفترچه راهنماي مادربرد به دقت مطالعه شود تا مشخص گردد كه مادربرد از چه نوع اينترفيس IDE حمايت مي نمايد .
استفاده از كابل هاي نامطلوب و گاها" فرسوده نيز مي تواند يكي از دلايل عدم افزايش كارآئي هارد ديسك هاي جديد نصب شده بر روي يك سيستم باشد . در بسياري از موارد ممكن است با تغيير كابل هاي درايو شاهد افزايش و يا بهبود كارآئي سيستم باشيم .
فناوري توليد هارد ديسك ها معمولا" در بازه هاي زماني يك سال تا 18 ماه تغيير و بهبود پيدا مي نمايد و علاوه بر اين كه ظرفيت آنها بطرز قابل توجهي افزايش مي يابد ، سرعت و كارآئي آنها نيز افزايش چشمگيري پيدا مي نمايد . با استفاده از هارد ديسك هاي جديد ، سرعت سيستم بطرز كاملا" ملموسي افزايش خواهد يافت . ديسك هاي سريال جديد SATA ( برگرفته از Serial ATA ) ، بمراتب سريعتر از ديسك هاي موازي قديمي از نوع ATA مي باشند .
سرويس هاي ويندوز
تعداد زيادي از سرويس هاي ويندوز به صورت پيش فرض فعال مي گردند كه به برخي از آنها به منظور عملكرد صحيح سيستم نياز نمي باشد . در اولين فرصت مي بايست اينگونه سرويس ها بررسي و نسبت به غيرفعال كردن سرويس هاي غيرضروري اقدام گردد .
براي آشنائي با سرويس هاي در حال اجراء از روش هاي متعددي استفاده مي گردد . استفاده از از Service Applet ( دستيابي از طريق منوي Administrative Tools ) ، يكي از امكانات موجود در اين رابطه است . با استفاده از برنامه فوق مي توان اطلاعات مناسبي در خصوص نام سرويس ، وضعيت آن و اين كه در زمان راه اندازي به چه صورت فعال و اجراء مي گردد را مشاهده نمود . به منظور مشاهده جزئيات مربوط به يك سرويس مي توان با كليك ( سمت راست ) بر روي سرويس مورد نظر ، صفحه Properties آن را فعال و جزئيات سرويس را مشاهده نمود .
براي توقف يك سرويس مي توان از دكمه Stop استفاده نمود . در صورت عدم نياز به اجراي يك سرويس مي توان از طريق گزينه Startup type آن را غيرفعال نمود.در صورت عدم اطمينان از ضرورت اجراي يك سرويس در زمان راه اندازي، مي توان وضعيت اجراي آن را در زمان راه اندازي از طريق گزينه Startup type به Manual تغيير داد . در صورتي كه پس از راه اندازي سيستم به خدمات سرويس فوق نياز باشد ، مي توان آن را به صورت دستي فعال نمود .
يكي ديگر از روش هاي تشخيص و مديريت سرويس هاي در حال اجراء ، استفاده از برنامه MsConfig است . براي اجراي برنامه فوق پس از فعال كردن جعبه محاوره اي Run ، از دستور MsConfig استفاده مي گردد . ستون essential ضروري بودن وجود سرويس را براي سيستم نشان مي دهد . توجه داشته باشيد كه تعداد زيادي از سرويس ها به عنوان سرويس هاي ضروري در پنجره System Configuration Utility نشان داده نمي شوند .
Index Service يكي از سرويس هائي است كه داراي نقشي غيرقابل انكار بر روي سرعت سيستم است . سرويس فوق محتواي هارد ديسك را به منظور جستجو و يافتن سريعتر فايل ها ايندكس مي نمايد . در مواردي كه استفاده از فرآيند جستجو به منظور بازيابي اطلاعات يك امر حياتي باشد ( نظير وجود وب سايت ) ، استفاده از سرويس فوق توجيه پذير است و در غير اينصورت پيشنهاد مي گردد كه به منظور بهبود كارآئي سيستم آن را غيرفعال نمود .
پردازه ها ي ناقص و يا داراي مشكل
تمامي پردازه هاي ناقص و يا داراي مشكل زماني را از پردازنده خواهند گرفت كه در بسياري از موارد ممكن است زمان اندكي هم نباشد . درايورهائي كه به درستي طراحي نشده و يا عناصر باقيمانده حاصل از يك نصب ناموفق بر روي سيستم دو نمونه متداول از اينگونه پردازه ها مي باشند .براي مشاهده پردازه هاي در حال اجراء مي توان از Windows Task Manager استفاده نمود . هر پردازه كه درصد بسيار بالائي از زمان پردازنده را بدون هيچگونه دليل منطقي به خود اختصاص داده باشد ، احتمالا" از جمله پردازه هائي است كه ناقص و يا دچار مشكل شده است . در صورت وجود اينچنين پردازه هائي مي توان با كليك ( سمت راست ) بر روي پردازه و انتخاب گزينه End Task به حيات آنها خاتمه داد .
تكه تكه شدن ديسك
به موازات اضافه كردن ، حذف و يا اعمال تغييرات بر روي فايل هاي موجود بر روي يك ديسك ، در چيدمان و ساختار سكتورهاي اختصاص داده شده به يك فايل تغييراتي ايجاد مي گردد و اين احتمال وجود خواهد داشت كه محتويات يك فايل در چندين سكتور غيرهمجوار ذخيره گردد . با استمرار وضعيت فوق كه به "تكه تكه شدن فايل " موسوم است ، فايل ها با وضعيتي نامطلوب بر روي ديسك نگهداري خواهند شد چراكه در زمان استفاده از يك فايل در مقابل بازيابي آن از طريق مجموعه اي از سكتور همجوار ، مي بايست اطلاعات مربوط به يك فايل از طريق سكتورهاي متعددي كه الزاما" در مجاورت فيزيكي هم نمي باشند ، بازيابي گردد . پيامد اين موضوع ، كاهش سرعت ذخيره و بازيابي فايل ها بر روي رسانه ذخيره سازي خواهد بود . چراكه هدهاي ديسك مي بايست بدفعات براي ذخيره و بازيابي هر يك از بخش هاي يك فايل بر روي رسانه ذخيره سازي حركت نمايند .
برخي از سيستم هاي عامل داراي امكانات مناسبي براي defrag كردن فضاي ذخيره سازي مي باشند . به عنوان نمونه در ويندوز xp مي توان از برنامه defrag.exe استفاده نمود . يكي از مشكلاتي كه ممكن است باعث عدم اجراي موفقيت آميز فرآيند فوق گردد ، عدم وجود ظرفيت خالي بر روي رسانه ذخيره سازي است . بديهي است در چنين مواردي نمي توان انتظار انجام عمليات defrag موفقيت آميزي را داشته باشيم . براي استفاده از برنامه defrag مي بايست بين 20 تا 25 (گاهي ا درصد از فضاي رسانه ذخيره سازي خالي باشد تا برنامه هاي defrag بتوانند پس از بررسي وضعيت موجود ، آن را بهينه نمايند . بنابراين در صورتي كه ظرفيت يك رسانه ذخيره سازي تكميل شده باشد و عملا" بر روي آن فضاي خالي چنداني وجود نداشته باشد ، مي بايست برخي از فايل هاي موجود را حذف و يا به مكان ديگري منتقل نمود .
برنامه هاي background
قطعا" تاكنون سيستم هاي متعددي را مشاهده نموده ايد كه داراي آيكون هاي متعددي در بخش system tray مي باشند . هر آيكون نشاندهنده يك فرآيند در حال اجراء به صورت foreground و يا background است .اكثر فرآيندها به صورت background اجراء مي گردند و كاربران نسبت به اين موضوع آگاهي ندارد چراكه برخي از برنامه ها به صورت اتوماتيك و در زمان راه اندازي سيستم اجراء مي گردند .
براي آگاهي از اينگونه برنامه ها مي توان فولدر Startup ( دستيابي از طريق منوي Start ) را بررسي نمود . تعداد زيادي از برنامه ها عناصر مورد نياز خود را در اين فولدر قرار مي دهند تا به صورت background اجراء شوند . برخي از برنامه ها نظير Microsoft office FindFast بطرز قابل ملموسي باعث كاهش سرعت سيستم مي گردند . پيشنهاد مي گردد هر يك از آيتم هاي موجود در فولدر Startup بررسي و موارد غيرضروري حذف گردد .
توجه داشته باشيد كه تمامي برنامه هائي كه در زمان راه اندازي سيستم اجراء مي گردند صرفا" در فولدر Startup نمايش داده نخواهند شد . يكي ديگر از مكان هائي كه با استفاده از آن مي توان از وجود چنين برنامه هائي آگاهي يافت ، بررسي كليد هاي ريجستري زير مي باشد :
HKEY_LOCAL_MACHINE/ Software/ Microsoft/ Windows/CurrentV ersion/Run
HKEY_LOCAL_MACHINE/ Software/ Microsoft/ Windows/CurrentV ersion/RunOnce
با اجراي برنامه msconfig.exe و مشاهده Startup Tab مي توان از وضعيت برنامه هائي كه در زمان راه اندازي سيستم بطور اتوماتيك اجراء مي شوند نيز آگاهي يافت .
ادامه دارد ...
منبع: مجله الکترونیکی روزانه







